“Het is eigenlijk heel bijzonder dat de wereldpremière hier in de stad plaatsvindt. Groningen heeft een historische band met World Press Photo, en nu vieren we de 70ste verjaardag hier, in Niemeyer,” zegt Koen Atema, kwartiermaker Niemeyer. Op vrijdag 19 september 2025 opende in Niemeyer de tentoonstelling What Have We Done? Unpacking seven decades of World Press Photo, samengesteld door curator en fotograaf Cristina de Middel. Het wereldpodium voor fotojournalistiek trok direct nationale en internationale aandacht, met berichten in onder meer The Guardian, The Times, Le Monde en NRC.
Hoe kijken we?
De tentoonstelling neemt bezoekers mee door 70 jaar fotojournalistiek en onderzoekt hoe beelden betekenis krijgen. “Wat ik zo mooi vind aan deze tentoonstelling, is dat World Press Photo heel kritisch naar het eigen archief kijkt en laat zien hoe beeldvorming en stereotypen werken. Het gaat echt over de vraag: hoe kijken we, en wat zien we?” Aan het woord is Roosje Klap, directeur Noorderlicht, die host en partner is van de World Press Photo tentoonstelling.
Geen antwoorden, maar vragen
Ook directeur Joumana El Zein Khoury van World Press Photo benadrukt de keuze voor Groningen: “Groningen is een jonge, enthousiaste stad. Mensen zijn hier open voor reflectie en digitale ontwikkelingen. Dat past heel goed bij deze jubileumexpositie, waarin we met een kritische blik naar ons eigen verleden kijken. En we nodigen het publiek uit om dat ook te doen: wij geven niet de antwoorden, we stellen vragen.”
De eerste bezoekers van de tentoonstelling konden ook meteen deelnemen aan een gratis pop-up festival rondom de wereldpremière op zaterdag 20 september. Nieuwsgierigheid, plezier en nieuwe perspectieven stonden centraal een inspirerend programma. Ook de Museumnacht bood bezoekers de kans om de tentoonstelling in een bijzondere avondsetting te ervaren.
Rauw vermogen
Naast de internationale tentoonstelling presenteert Noorderlicht in Niemeyer ook Rauw Vermogen, een nieuw project van zeven jonge Noord-Nederlandse fotografen. Zij vertellen verhalen over mensen, landschap en arbeid in de regio, en verbinden lokaal talent met het wereldwijde perspectief van World Press Photo.
De beelden van de jonge fotograven bieden sterke perspectieven op een regio die geregeld eenzijdig wordt belicht. Volgens Roosje Klap zijn genuanceerde beelden belangrijk, zeker ook in Groningen: “Cultuur en economie gaan hier hand in hand. In Niemeyer kunnen we samen laten zien hoe beeldvorming ontstaat en hoe we die opnieuw kunnen vormgeven.”
Kom langs
De tentoonstelling What have we done is van 20 september tot 19 oktober 2025 te bezoeken in Niemeyer. De tentoonstelling Rauw Vermogen is van 20 september tot 21 oktober te zien in Niemeyer. Kaartjes voor beide exposities zijn verkrijgbaar aan de deur. Kom kijken, leren en in gesprek over hoe beelden onze wereld vormen.
Niemeyer is volop in ontwikkeling. Met het vaststellen van het omgevingsprogramma wordt een nieuwe stap gezet in de verdere uitwerking van de plannen voor het terrein en de directe omgeving. Op 6 mei behandelde het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Groningen het omgevingsprogramma voor Niemeyer. In dit programma staan de uitgangspunten en randvoorwaarden voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied: wat er mogelijk is, onder welke voorwaarden en in welke samenhang. Het omgevingsprogramma sluit aan op het eerder vastgestelde ontwikkelkader en vormt het kader voor de verdere planuitwerking en de basis voor toekomstige vergunningaanvragen. De vaststelling van het omgevingsprogramma betekent geen directe toestemming voor bouw- of gebruiksplannen. Voor concrete ontwikkelingen zijn later afzonderlijke omgevingsvergunningen nodig. Deze worden op een later moment aangevraagd en ter inzage gelegd.Participatie en vervolg Bij de totstandkoming van zowel het ontwikkelkader als het omgevingsprogramma is gesproken met omwonenden en andere betrokkenen.Met de vaststelling van het omgevingsprogramma start de tweede participatiefase voor het Niemeyerterrein. In deze fase werken omwonenden, ondernemers, MWPO en de gemeente samen aan de verdere uitwerking van concrete deelplannen. Via gesprekken en bijeenkomsten worden wensen, aandachtspunten en ideeën opgehaald. Deze input wordt meegenomen in de verdere planvorming. De aanpak voor deze participatie is vastgelegd in het participatieplan voor fase 2.Vergunningen Na verdere uitwerking van een deelplan wordt een omgevingsvergunning aangevraagd. Wanneer deze ter inzage ligt, hebben belanghebbenden de mogelijkheid om formeel te reageren via bezwaar en beroep.
De ontwikkeling van Niemeyer gaat een nieuwe fase in. Het participatieplan voor fase 2 is nu beschikbaar op de participatiepagina onder de downloads. Na een intensieve eerste participatiefase is in december 2025 het Ontwikkelkader vastgesteld. Dat betekent dat de hoofdlijnen voor de ontwikkeling van het Niemeyerterrein vastliggen, mede op basis van gesprekken met de buurt.Tegelijkertijd worden de plannen de komende periode verder uitgewerkt richting vergunningen. Dat gebeurt opnieuw samen met de omgeving.Wat betekent fase 2? In fase 2 verschuift de participatie van hoofdlijnen naar concrete deelplannen. Niet alles kan meer veranderen, maar op veel onderdelen is nog ruimte voor ideeën, aandachtspunten en verbeteringen. Omdat het terrein groot en veelzijdig is, werken we per ontwikkeldeel, zoals: de fabriek en omliggende openbare ruimte het hotel het woonensemble het Spoorpark Per onderdeel is duidelijk: wat vaststaat waar je kunt meedenken en hoe we terugkoppelen wat met de input gebeurtHoe kun je betrokken blijven? Participatie in fase 2 bestaat uit twee onderdelen: Meeweten: je blijft geïnformeerd over de voortgang, belangrijke mijlpalen en momenten waarop vergunningen worden aangevraagd. Meedenken: per ontwikkeldeel organiseren we gesprekken en bijeenkomsten om ideeën, zorgen en aandachtspunten op te halen. Na iedere bijeenkomst koppelen we terug wat er is opgehaald en wat daarmee gebeurt. Zo blijft het proces open, inzichtelijk en navolgbaar.Praktisch Alle bijeenkomsten, verslagen, updates en de meest actuele planning vind je op:niemeyeropent.nl/participatie.
Op zaterdag 7 maart om 20:30 zendt Andere Tijden (NTR) opnieuw de documentaire De Groningse geur van tabak uit op NPO 2. De documentaire vertelt het verhaal van Niemeyer: een plek die al ruim 200 jaar onlosmakelijk verbonden is met de stad Groningen. Een geschiedenis van industrie, innovatie en ondernemerschap. Van arbeid en vooruitgang. Die geschiedenis leeft niet alleen in archieven, maar ook in persoonlijke herinneringen. Zo vertelt mevrouw Douma, jarenlang buurtbewoonster, hoe “die geur van tabak altijd in de lucht hing” en hoe sterk de fabriek verbonden was met de wijk. Haar verhaal laat zien hoe Niemeyer deel uitmaakte van het dagelijks leven in de stad. Vandaag bouwen we op diezelfde grond verder. Niemeyer wordt klaargemaakt voor de toekomst, met respect voor de historische waarde van het industrieel erfgoed. Het verleden vormt daarbij de basis voor een nieuwe, open en toekomstgerichte plek in de stad. Niemeyer is een ontwikkeling van MWPO in samenwerking met Campus Groningen en wordt ontworpen door Studioninedots en Felixx Landscape Architects & Planners. Fotografie: J.H. (Sjors) Visscher, Groninger Archieven
